Khuôn bánh Trung thu

Theo quan niệm xưa của người Việt, Tết Trung thu là Tết của trẻ em hay còn gọi là Tết trông Trăng. Chính vì vậy, trẻ em rất mong chờ đến ngày này vì thường được tặng đồ chơi thủ công, rước đèn trung thu…và đặc biệt được phá cỗ ăn bánh nướng, bánh dẻo. Để có được những chiếc bánh thơm ngon với mẫu mã hình thù đa dạng, bắt mắt chính là nhờ đến bàn tay khéo léo của những người thợ đã tạo ra những chiếc khuôn bánh.

Những chiếc khuôn cũ này là lưu nét về một nghề làm khuôn bánh trung thu bằng gỗ ở thôn Thượng Cung (Thường Tín, Hà Nội). Theo lịch sử, trước đây ở làng Thượng Cung có nhiều hộ gia đình làm nghề này nhưng vì lý do thời vụ nên nhiều hộ đã bỏ nghề, giờ chỉ còn vẻn vẹn vài nhà bám trụ.

Để làm ra một chiếc khuôn bánh trung thu thành phẩm phải trải qua rất nhiều công đoạn cũng như sự khéo léo của người thợ. Trước tiên là lựa chọn gỗ, thường những người thợ ưa chuộng hai loại gỗ là gỗ thị và gỗ xà cừ vì độ bền cũng như độ dẻo dai, không vênh của gỗ. Các khúc gỗ nguyên khối sẽ được cắt, xẻ thành khuôn theo kích thước yêu cầu của khách hàng sau đó dùng máy để làm phẳng bề mặt nền đáy.

Công đoạn đục họa tiết được những người thợ đánh giá là công đoạn khó nhất bởi thực hiện hoàn toàn thủ công bằng tay, đòi hỏi người thợ phải cẩn thận trong từng chi tiết bởi đây chính là yếu tố để chiếc bánh khi ra lò có đẹp hay không. Sau khi đã hoàn thiện đục đẽo họa tiết người thợ sẽ dùng đất sét đóng vào khuôn như bánh thật để kiểm tra xem khuôn đã chính xác hay chưa, thừa thiếu chi tiết gì để khắc phục. Cuối cùng là công đoạn dùng giấy nhám đánh mịn bề mặt khuôn để cho người tiêu dùng dễ dàng cầm nắm và sử dụng.